July 4, 2022

|    To Ηλεκτρονικό περιοδικό της Στερεάς.

Γιατί στην Ελλάδα ο Άι-Βασίλης έρχεται την Πρωτοχρονιά;

Κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων μία από τις μεγαλύτερες προσμονές  των παιδιών, ίσως και κάποιων ρομαντικών “μεγαλύτερων παιδιών” είναι ο ερχομός του Άι- Βασίλη. Τα γράμματα με τα δώρα που θα επιθυμούσαμε έχουν ταχυδρομηθεί εδώ και καιρό και τώρα μένει η λαχτάρα και η ανυπομονησία για το πότε επιτέλους θα έρθει ο γλυκός κύριος με την πλούσια γενειάδα και την κόκκινη στολή πάνω στο έλκηθρό του.

Οι απόψεις ανά τω κόσμω διίστανται. Σε κάποιες χώρες ο Άι-Βασίλης έρχεται τα Χριστούγεννα ενώ σε κάποιες άλλες την πρωτοχρονιά. Κατά βάση στις χώρες του εξωτερικού, ο «Πατέρας των Χριστουγέννων» που τον ξέρουμε όλοι ως Santa Claus, αντιστοιχεί στον Άγιο Νικόλαο και επισκέπτεται τα σπίτια τα Χριστούγεννα, εκτός από την Ελλάδα.

Πώς όμως ξεκίνησε ο εορτασμός της πρωτοχρονιάς στη χώρα μας;

Είναι ένα έθιμο που μας κληροδότησαν οι Βυζαντινοί πρόγονοί μας. Η 1η Ιανουαρίου σαν αρχή του χρόνου επικράτησε να γιορτάζεται στη Ρώμη από το 48 π.Χ., την εποχή δηλαδή του Καίσαρα, και πήρε πολλά στοιχεία από τη ρωμαϊκή γιορτή Σατουρνάλια. Από τότε την 1η Ιανουαρίου δέχτηκαν σαν Πρωτοχρονιά όλοι οι λατινογενείς λαοί, καθώς και όλοι οι ρωμαιοκρατούμενοι λαοί. Η Ορθόδοξη όμως Εκκλησία, της εποχής κυρίως του Μεγάλου Κωνσταντίνου, επειδή ήθελε να χωρίσει τους Χριστιανούς από τους ειδωλολάτρες, απαγόρευε στους χριστιανούς να γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά όπως εκείνοι. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτής της απαγόρευσης ήταν πολύ μικρά, καθώς απαλείφτηκαν μόνο τα στοιχεία εκείνα που ήταν εκ διαμέτρου αντίθετα με τη χριστιανική ηθική. Κάπως έτσι λοιπόν, κάτω από τη σκιά της Εκκλησίας διαμορφώθηκε και επικράτησε η γιορτή όπως την ξέρουμε σήμερα.

Στην Ελλάδα τα έθιμα που έχουμε κατά τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς είναι τα κάλαντα των παιδιών την Παραμονή, η παρασκευή μελομακάρονων ,κουραμπιέδων και άλλων παραδοσιακών γλυκών από τις νοικοκυρές, η συγκέντρωση των οικογενειών γύρω απ’ το γιορτινό τραπέζι για την κοπή της βασιλόπιτας, σπάσιμο ροδιού για καλή τύχη και σβήσιμο των φώτων λίγα λεπτά πριν αλλάξει η χρονιά στις 12 ακριβώς.

Πότε όμως δίνουμε τα δώρα στα παιδιά που τόσο περιμένουν;

Στην Ελλάδα την ημέρα που γιορτάζεται ο Άγιος Βασίλειος, δηλαδή την πρωτοχρονιά, επικρατεί σαν έθιμο η προσμονή ενός ταπεινού και καλοκάγαθου Έλληνα Αγίου με μαύρα γένια και σκούρο φτωχικό ράσο, που έρχεται από την Καισάρεια της Καππαδοκίας (Μικρά Ασία) ,για να ευλογήσει τα σπίτια και τις οικογένειές  μας και να πάρει το κομμάτι από τη βασιλόπιτα που έχουμε κόψει για αυτόν. σύμφωνα με τις παραδόσεις πρόκειται για έναν από τους Τρεις Ιεράρχες, ένας φιλάνθρωπος, ενάρετος, ταπεινός επίσκοπος του 4ου αιώνα μ.Χ., ο άνθρωπος των γραμμάτων.

Έτσι λοιπόν εμείς στην Ελλάδα δεχόμαστε τον Άι-Βασίλη την Πρωτοχρονιά, γιατί είναι η μέρα της εορτής του Αγίου Βασιλείου, που είναι ο δικός μας «Πατέρας των Χριστουγέννων». Ίθιστε λοιπόν να βάζουμε το βράδυ της παραμονής τα δώρα κάτω από το δέντρο μαζί με ένα ποτήρι γάλα και μπισκότα, έτσι ώστε να περάσει ο Άγιος το βράδυ που όλοι θα κοιμόμαστε.

Πάντως η σημερινή μορφή του Αϊ-Βασίλη με την κόκκινη στολή, τη μεγάλη κοιλιά, τα πλούσια λευκά μαλλιά και γένια και το έλκηθρο με τους ταράνδους δεν είναι τίποτε άλλο από ένα συνονθύλευμα διαφορετικών μύθων από διαφορετικές εποχές  περιοχές του κόσμου, με τις δικές της εκδοχές η κάθε μία απ’ αυτές, που εξελίχθηκε μέσα στον χρόνο σύμφωνα με τις ανάγκες της κάθε εποχής και των τοπικών παραδόσεων και πιστεύω. Σίγουρα όμως πρόκειται για ένα έθιμο που σκορπάει χαρά, αγάπη και ζωγραφίζει χαμόγελα σε μικρούς και μεγάλους.

Facebook
Twitter
Pinterest

RELATED POSTS